Bánh gio – thứ bánh cổ truyền của dân tộc

0

Mỗi vùng quê đất Việt đều có một đặc sản riêng, một nét đặc trưng riêng của mỗi vùng miền. Và khi nhắc đến Hương Canh (Vĩnh Phúc), chắc chắn không thể bỏ qua thứ bánh rất mộc mạc, gần gũi mà hấp dẫn, đó là bánh Gio.
Bánh Gio còn có nhiều tên gọi, tùy vào những địa danh mà có những tên gọi khác nhau. Có người gọi là bánh Tro, có người gọi là bánh Nẳng nhưng đều có đặc điểm chung và hương vị giống nhau. Mặc dù nhiều nơi đều làm được loại bánh đơn giản này nhưng bánh Gio ở Hương Canh hơn hẳn các nơi khác về cả màu sắc và hương vị.
Nghe các vị bô lão trong làng nói rằng: có một giai đoạn loại bánh này còn được các thực khách ưu ái gọi nó với cái tên là bánh “thuần Việt”. Bí mật làm nên sự độc đáo và “thuần Việt” của bánh Gio nằm trong khâu chọn nguyên liệu, cách ngâm gạo và thời điểm gói bánh, thời gian luộc bánh…
bánh gioNguyên liệu chính làm nên chiếc bánh Gio thơm ngon là gạo nếp, bánh ngon phải là loại gạo nếp cái Hoa Vàng mới thu hoạch, phơi đủ nắng. Gạo nếp xát bỏ vỏ, hạt xấu, sẽ được đem đi vo đãi sạch. Gạo để ráo nước, sau đó đem ngâm nước vôi trong chừng 2 giờ đồng hồ. Sau đó lại vớt ra để ráo rồi mới ngâm vào nước Gio qua một đêm.
Nước Gio ngon là loại nước được lấy từ hỗn hợp gio của ba loại cây: Cây Tầm gửi, thân lá cây vừng và thân cây sương song hoặc thay thế bằng lá xoan. Ba loại cây này được đem lên đốt lấy gio, sau đó đem hòa vào nước, để lắng. Sau đó bỏ cặn tro, lấy nước và dùng nước đó để ngâm với gạo nếp đã qua xử lý.
Sau khi ngâm nước Gio một đêm, gạo ngấm màu nước Gio trở thành thứ gạo có màu nâu vàng óng hạt gạo đẹp mắt, tiếp đó gạo được đem ra xay thành bột mịn rồi đem đi gói.
bánh gioLá gói bánh cũng là một loại lá độc đáo, không phải là lá dong cũng không phải lá chuối mà như nhiều nơi khác gói, mà phải là lá Chít, loại lá từ loài cây mà người ta thường dùng cành để làm chổi quét nhà. Lá chít hái về phải đem luộc thật kỹ và thay nước nhiều lần cho phai hết chất diệp lục, tránh ngấm màu xanh vào bánh. Mỗi chiếc bánh Gio chỉ cần dùng 2 hoặc 3 chiếc lá chít. Bột được cho vào giữa chiếc lá, dàn đều ra và cuốn chặt lại. Sau đó dùng lạt mềm bằng dây bẹ chuối khô buộc chặt. Trên đây chính là công đoạn chuẩn bị và gói bánh đã xong.
Mỗi cái bánh gio chỉ dài chừng hơn gang tay, đường kính nhỉnh hơn ruột quả chuối tiêu nên chỉ cần luộc ba giờ đồng hồ bánh đã chín. Khi bánh chín, vớt bánh, để nguội rồi cắt ra thành từng khoanh nhỏ rồi bày lên đĩa. Bánh khi chín có màu hổ phách trong suốt, mịn và dẻo. Bánh không có gia vị nên khi ăn thường sẽ được chấm kèm với mật ong hoặc mật từ mía.
bánh gioTrước kia, bánh Gio nổi tiếng rất dễ kiếm tìm ở làng Hương Canh này, nhưng đến nay ở đây thực khách muốn mua được thứ bánh này về làm quà thì phải đạt trước. Hương Canh hiện nay đang phát triển mạnh, như một khu vực trọng yếu và sầm uất của huyện Bình Xuyên (Vĩnh Phúc). Cuộc sống phát triển, người dân có những công việc ổn định khác, những mảnh vườn đã bị bỏ khiến cho nguyên liệu làm bánh Gio cổ truyền khó tìm hơn. Chỉ còn các cụ bà, các bác thi thoảng cất công chuẩn bị nguyên liệu làm vài chiếc bánh đem ra mời khách. Dù ít người làm, nhưng nếu một lần đến chợ Hương Canh, may mắn du khách có thể dễ dàng bắt gặp một hàng bánh Gio của một bà cụ già ngồi lẫn giữa các bà, các chị bán các loại bánh khác.
bánh gioGiữa phố thị tấp nập, đến chợ Hương Canh được thử một lần cầm trên tay chiếc bánh Gio, đưa nó lên miệng và cảm nhận cái hương vị, cái tâm hồn “thuần Việt” từ chiếc bánh độc đáo ấy.

Xem thêm:  Khám phá "vương quốc xương rồng" ở Ba Vì.

Có thể bạn quan tâm Bài viết cùng tác giả

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ được bảo mật